Santisima Trinidad: Pangasinan Reflection B

Say misterio na Santissima Trinidad so ag nanlapud too; sayan walad kapegleyan na doktrina na pananisia tayo et diad Dios mismo so nanlapuan to. Ta lapud no say too so mangibalikas na antokaman onong ed kakabatan to, ag nayarin ibaga to ya say sakey et talora! Ag balot natalusan iya na too. Say doktrina na Santissima Trinidad ya mangibabaga ya walay saksakey ya Dios balet taloran persona, say Ama, Anak tan say Ispiritu Santo. Nanlapu iya ed Dios; no anggapo yan puyan na Dios ed too, agbalot naamtaan iya na too.

Say Santissima Trinidad, lapud sakey ya misterio ya nanlapud Dios, et naawat labat, aliwan unong ed kakabatan na too, no ag ingen unong ed say pananisia na too.

Anto sirin so kabaliksan na say misterio na Santissima Trinidad ed bilay tayon sakey a Katolikon Kristiano?

Sayan doktrina et aawaten tan walad pananisia na amini ya Kristiano, saray Protestante man o Katoliko. Balet, walay piduan tayo ed sikara. Sikatayo ran Katoliko malinlinew tayon ipapaamta iyan pananisia. Panon? Diad panag-krus tayo. Sikatayo ya Katoliko et walad kaugalian na pananisia tayo ya sikatayo so man-krus ed ngaray Dios Ama, Anak tan Ispiritu Santo. Akin et wala yan gagawaen tayo?

Unaan, say panag-krus tayo et ipapaamta, ipapanunot to so pananisia tayo ed say saksakey a Dios ed taloran persona: Ama, Anak tan Ispiritu Santo. Kada man-krus tayo sirin ibebelyaw tayo no siopa so Dios tayo, tan sikatayo so manisia ed say Santissima Trinidad.

Kumadwa, no man-krus tayo et onkekerew tayo na bendision ed say saksakey ya Dios ed taloran persona. Say pari no manbendision, sikato so man-krus tan manbendision ed ngaray Santissima Trinidad, aliwan diad ngaran to. Kanian, no man-krus tayo, onkekerew tayo na bendision ed say Dios para sikatayo. Sakey ya "self-blessing". Sirin, no kabangan tayo na kabwasan, marakep ya sikatayo so man-krus. Say bendision na Dios so walad sikatayo komon ed sayan agew. No wala ra so gawaen odino kimeyen tayo, odino walay igapo ya gawaen tayo, itilan man-krus pian say bendision na Dios so walad sikatayo ed saraman ya bekta. Pian diad say ngaray Santissima Trinidad tayo igapo tan isampot so saraman ya nanduruman kimey tan gagawaen tayo.

Say panag-krus ya kaibay bendita et ipapanunot to ya sikatayo so abinyagan ed ngaray Ama, tan diad Anak tan diad Ispiritu Santo.

Kumatlo, diad panag-krus tayo, ipapaamta to met no siopa tayo ed arap na Dios. A sikatayo so Katoliko Kristiano. Lapud say panag-krus tayo, nabibirbir tayo ya sikatayo so Katoliko. Diad abong, tua mabetbet tayo ya mankrus. Antes na panangan. Antes ya naogip. Balet, no diad paway, akin balet et ngal-ngali agtayo man-krus. Aminsan siak so angan ed Jolibee. Walay aneng-neng kon nankrus antes ya angan. Nilingaw ko ray wadman met ed saman ya fastfood, anggapo so nan-krus antes iran angan. Agi, kuan ko. Saksakey so Katoliko ed sayan restaurant! Akin et ibabaing tayo so mankrus? Akin et singa tayo nasisikig no mankrus tayo ed publiko. Agtayo komon ibabaing ya sikatayo so Katoliko. Agatayo ibabaing so pananisia tayo ed say Santissima Trinidad! Kanian, diad maminsan ya mangan ak ed restaurant tan walay naneng-neng kon mankrus, amtak ya Katoliko iman, mananisia ed say Santissima Trinidad. Tan sikato et taga San Fabian!

Diad kaka-ogip tayo walay dasal ed say Santissima Trinidad ya sumpalen tayo komon. Diad pankrus tayo: Misalamat tayo ed say Dios Ama ed amin ya bendision ya naawat tayo ed say agew ya apalabas. Diad Dios Anak, onkerew tayo na panangasi tan panamerdona ed saray kasalanan tayo. Diad Dios Ispiritu Santo, onkerew tayo na panangiwanwan to ed sikatayo ed saray gawaen tayo ed say ontumbok ya agew. Antikey ya dasal Panangidayew ed say Santissima Trinidad.

Ontan la komon

Pentecost: Pangasinan Reflection

Ed sayan agew na Pentecostes, agew na Inkianak na Simbaan, itila met ya pasimbaloen so binyag tayo. Ta nen sikatayo so abinyagan, naawat tayo so Ispiritu Santo. Twa nen sikatayo so niaanak, naawat tayo so bilay; nen sikatayo balet so abinyagan, naawat tayo so bilay a nanlapud say Isipiritu Santo. Bilay ya nayarin mangaro tan makaawat na aro tan panangasi, bilay ya walay kareenan, katwaan tan katunongan ta lapud saraya so pakabirbiran na bilay tan pakapanyari na Ispiritu Santo.

Say Sakraminto na Binyag so puerta ya mangilokas ed say pakaawat tayo na grasyan iiter na Dios diad panamegley na Simbaan. Pitora so sakramento na Simbaan. Pitoran pakakawatan tayo na grasya tan bendision na Dios. Akin et puerta na grasya so binyag? Lapud no ag abinyagan so sakey, panon ton makaawat na arum iran sakraminto? Panon ton makaawat na sakraminot na kasal? Say pangako to ed say laman tan dala na Katawan ed masanton misa?

Kanian no ontan lay importante so binyag, say tepet tayo: kapigan so panpabinyag yo na say anak yon ogaw?Akin atepet iya? Ta no maminsan tepeten ko no kapigan so panpabinyag ed anak da? Wala ray ateng ya mangibaga: no baleg lay baboy. Alagaren kon no wala lay kandin. No wala lay atipon kon isaliw na ponsia. Komon, agtayo nunonten ya say binyag tan say grasya ya naawat ed saya et mandepende ed say kabaleg na baboy, say kanding odino no wala lay pansit. Anggaman anggapoy ponsia, no say ateng et awiten day anak da ya pabinyagan, nawaat ni so grasya na binyag!

Say arum panbansagen dala so binyag tan kasal. Ta akatipid ira kuno. No onya so kanunutan na ateng. Onya met so ebat ko: masiblet kayo. No agyo tampol pabinyagan so ogaw, isisiblet yo so grasya ya naawat to komon diad pimisa to, diad pankumpil to. Diad pangawat to komon na santa lana. Balet, agiraya naawat lapud insiblet yo so sakraminto na binyag ed sikato.

Kanian, kapigan? No maksil lay ina ya awiten so ogaw ya pabinyagan. Tan saya et ag palampasen na taloy bulan.

Kumadwa, say ngaran na ogaw. Anggapam mahilig kayo ya combination na ngaran na ina tan ama, kaiba lay bai tan laki to (apatira ira), say sankarakepan ya ngaran ya iter ed saray anak yo et say ngaran na santo. Say makristianon ngaran. Ta sarayan santo so magmaliw ya patron na say kangaranan to. Say patron so manunaan ya manpikasi para samay ogaw ya anggad ibaleg tan itaken to.

Kumatlo, say kandila. Say twa, sama kandila no binyag et para samay ogaw, aliwan para saray ninong tan ninong. Ta saray ninong tan ninang ed akaawat kayo la na kandila yo nen abinyagan kayo. Sayan kandila ya iter ed samay ogaw et simbolo na silew nen Kristo ya mangiter na liwawa ed bilay to. Tan komun no nisinop yo yan kandila, sayan kandila met so usaren no sikato so man-first communion. Sayan kandila met so usaren no sikato so mansakit ya mangawat na santa lanan. Odino no sikato so mankasal la. Ya anggad saya et usaren no no andi lad bilay. Tan no wala ni so akera, ipila ya anggad samay lomon to. Anggad patey say silew nen Kristo so mangiter na liwawa ed sikato. Kanian, pili yo so marakep tan baleg ya kandila.

Kumapat, say kolor na binyag. Amputi. Simbolo na kasurian. Kalinisan. Tan no walay matsa na kawes tan saya so ipesak, omputi. Diad biniag say matsa na kasalanan no napunasan, tan say kamarerwa na ogaw so naandi ed sikato so kasalanan ya tawir. Man-amputi so ogaw. Man-amputi so ateng. Tan no nayari, pari saray ninong tan ninang, bagaan yo ran man-amputi.

Diad sayan kapistaan na pentecostes, itilan pasimbaloen tayo so binyag ya naawat tayo. Nen say Isipiritu Santo so naawat tayo nen sikatayo so abinyagan. Komon, makabaliksan so silbrasyon tayo na binyag tan nabirbir tayo so pakayari na Ispirito Santo ed bilay tayo. Ontan pa komon. Amen.

Ascension of the Lord: Pangasinan Reflection

"Niatagey ed tawen leleg dan neneng-nengen, insan asaniban na lorem". Saya so naimatonan na saray disipulo nen Kristo nen sikato so tinmokotok. Anto ya so intokotok na Katawan? Unong ed say prefacio na Yukaristikon Dasal ed sayan agew, "si Kristo... et nilabsan to lay pakanengneng tayo, aliwan lapud pangikaindan tod sikatayo no ag say pagmaliw ton ilalo tayo." Agawa "ta alaen ton para sikatayo so pinanabang tayod madibinon bilay".

Samay lorem ya abitla ed say masanton sulat et aliwan ordinarion lorem. Diad Biblia, laut lad diad Daan a Sipan, say lorem et simbolo na kiwawala na Dios, tan sayan Dios et asingsinger ed say totoo to! Kanian, makabaliksan iyan lorem sirin pian mas natalusan tayo so sayan Fiesta na Intokotok na Katawan. Para saray apostol tan disipulo to nen si Jesus et niatagey ed tawen, say pisikal ya kiwawala na Katawan et naandi ed kapegleyan da. Kanian, ontan lay pagpaga ra. Walay ermen ed kapusoan da. Kabat da ya tuan si Jesus et inmolid bilay, balet sikato so tinmaynan lan lamang. Samay lorem ya nansanib ed si Jesus balet so angiter na ilalo tan liket ed sikara! Ta kabat da met ya sayan lorem et wadman so kiwawala na Katawan, tan unong ed say pananisia ra, si Jesus ingen so mas asingger ed sikara! Anggaman anggapo lad sikara si Jesus physically, manisia ra ya mas asingsinger ed sikara ni diad saman ya lorem!

Kasumpal ya si Jesus so naandi ed pakanengneng da ramay disipulo, walay dwaran anghel ya nantepet ed siakra: "Akin et manalalagey kayon akatangay ed tawen?" Ibabaga ba sarayan anghel ya si Jesus so ag arawi. Si Jesus so aliwan walad tagey. Si Jesus so walad kapegleyan tan asingsinger ed sikatayo. Agto itayo inkaindan nen Jesus. Agto itayo paolyan!

Antes ya si Jesus so niatagey, ingangan tod saray disipulo to: "Magmaliw kayon tasik ed Jerusalem, diad intiron Judea tan Samaria, tan diad amin a sokung na mundo." Saya so kumadwan kabaliksan na Intokotok na Katawan para sikatayo ran disipulo to. Intilak na Katawan so responsibilidad ed sikatayo ran disipulo to ya mangikabat, mangibawag tan mantasi ed para si Jesus. Say intokotok nen Jesus so angiter a baleg ya responsibilidad ed sikatayo: say pangituloy tayo ed mundo so ingapo na Katawan. Pinagmaliw to itayon misionario so intokotok na Katawan.  Aliwa tayo labat ya mantasi ed sikato, sikatayo so nigangan ya ibelyaw so Ibanghilyo ed amin pian akoen da so Maung a Balita tan naalmo ra so liket tan gayaga ed Dios tan saray amin ya bengatla na Dios!

Tan saya sarag tayo lan sumpalen iya: diad kaabongan tayo, diad pankikimeyan tayo, diad parokia tayo, diad baley tayo. Tan si Jesus so walad sikatayo lawas pian mabiskeg tayon tooren iyan misyon tayo ya inter na Katawan ed sikatayo.  Manpikasi tayo sirin ed say Katawan ya wala komon so biskeg tayo tan sibeg tayon naibilay tan naibelyaw so katwaan, katunongan tan kareenan; say pankakasakey tan kaoksoyan na bilay tayo unong ed say bilin tan bilay nen Kristo tan say Ibanghily ya intilak to para sikatayo amin. Ontan pa komon. Amen.

5th Sunday of Easter B:Pangasinan Reflection

Nen apalabas a Simba, inmbaga nen Jesus a sikato so maong a pastol, tan sikatayo ra so karniro to. Asikasoen to itayo; inararo to itayo. Natan a Simba, ibabaga na Katawan a sikato so sengeg tan sikatayo ra so sanga. Kabat tayo ya anggapo so bilay na sanga no saya et nisian ed say sengeg. Amin ya sustansya so manlalapud say sengeg. Kanian no nisian so sanga, saya et namagaan, onsalangsang. Ompatey.

Balet aliwan saya labat so ilaloan na Katawan ed sikatayo ran sanga to. Saray sanga so nepeg ya manbunga. Say Ama so managtanaman. Ta inkuay Katawan, "Ekalen toy balang sangan ag mambunga." Sirin, no sikatayo so kabiangan tan walad say Katawan, sikatayo so ilaloan ya manbunga. Inkuan lamet na Katawan, "Palinan na Ama so sangan mambubunga, pian lalon ondakel so bunga to." Nepeg sirin ya mas dakel so bunga tayo. Aliwan daiset.

Duara so gawaen na Ama ed sikatayo ran sanga.

No agtayo manbubunga, ekalen to itayo. Tan no manbubunga tayo la, palinan to itayo pian mas dakel so bunga tayo.

Tepet: anto so bunga  ya ilaloan na Ama ed sikatayo? Say aro nen Kristo. Say panangasi nen Kristo. Say panaglinkur nen Kristo. Say katwaan a manlalapud si Kristo. Kareenan. Pankakasakey. Panagbabawi ed saray kasalanan.

Diad panagtanaman, walay panagpalin o pruning ya kuan pian mas lalaon onbolaslas so sanga. Ontan so gawaen na Ama ed sikatayo. Kanian, diad pikakasakey tayo ed si Jesus, wala ni ran dakerakel ya subok, panaglinis tan panagpalin ya nepeg ya nagawa ed sikatayo. Tua, dakerakel la so kamaungan ya nagagawa tayo. Tua, wala la so bunga na say pikakasakey tayo ed si Kristo. Balet, wadtan met nira so kasalanan tan kaugsan ya mangiiter na ermen tan kairapan ed saray kapara tayo. Ed saraya, say Ama palinan to itayo.

Palinan to itayo ed saray panagpaatagey tayo pian diad panlilingkur tayo say puso tayo et akalukas ed amin, anggapoy pipilien to. Palinan to itayo ed saray imon tayo pian diad pikakasakey tayo, malinis tan matwaa tayo. Palinan to itayo ed saray pasnok tan panagbosol tayo, pian diad panangaro tayo, naaralan tayo so mamerdona. Palinan to itayo ed say inkaawet na puso tayo, pian diad panagkasalanan tayo, walay panagpatauli tayo.

Diad sayan panagpalin na Ama ed sikatayo ran sanga na Katawan tayon Jesukristo sikatayo so twan malinis tayo la, tan say bunga tayo et mas dakel, mas mabolaslas.

Ontan la komon

4th Sunday of Easter: Pangasinan Reflection

Sayan Simba et tatawagen tayo met na "Good Shepherd" Sunday odino Simba na Maung a Pastol. Lapud say ibanghilyo tayo et nipaakar ed si Jesus ya Maong a Pastol. Inkuan na Katawan: Siak so maung a pastol. Say maung a pastol isaklang toy bilay to para saray karniro."  Say imahen ya maung a managpastol so mangilalaman ed say panangaro, panag-asikaso tan say panaglinkur na Katawan ed sikatayo ra a tatawagen ton karnero to.

Unong ed si Jesus, walay duaran klasen managpastol. Walay managpastol ya uupaan labat. Say panpapastol to ed lapud sikato so makakaawat na bayar ed say oras tan say kimey to. Balet, anggapo ed sikato so pankawanan, panasikaso tan panangaro ed saray karniro to. Say mimiupa ya aliwan pastol et ombatik no nanengneng ton nitan lay asod katakelan. Ibatikan to ray karniro lapud mimiupa labat, tan ag to kayaryan iray karniro. Sayan managpastol ed aliwan tua; say sankanunot to labat ed say dili to; say pankmaungan to labat; maagom, masiblet, bulag ed say tuan kiapapasen na aasikasoen to.

Wala met balet so managpastol ya sipaparaan ya ilaban to ray karniro to. Kabat to so balang sakey ed sikara. Kawkawanan to ran amin. Ilaban to rad say mauges tan makapoy. Say pankamaungan da so walad manunaan ed kanunutan to. Nayarian tan sarag ton isaklang so bilay to para saray karniro to. Sikato ya so Maung a Pastol ya ibabaga na Katawan. Tan sika iyan maung a pastol, kuan nen Jesus a Katawan tayo.

No bilbilang et walay sanlasus ya karniro na maung a pastol. No abalang so sakey, onlan anapen to iman ya sakey. Mapaga no walay nabalang anggad saksakey. Importante ya amin ed sikato so karniro to. No naalmo to man ya abalang, say liket to. Onya met so mensahe na Prodigal Son. Say liket na Ama ed say inpawil na abalang ya anak to. Say maong a pastol, agto abuloyan ya nabalang anggad sakey ed saray karniro to. Anapen to ra. Gawaen toy nayarian to pian naalmo to so nababalang ya karniro to.

Wala met ni so sakey ya pidumaan na say maong a pastol. No agto abuloyan ya walay nabalang ed saray karniro to, amta to met ya nepeg ya agnabalang iraya met lapud sikato. The Good Shepherd must NOT be the cause of the loss of his sheep! Aliwan sikato so rason na akin et nabalang so anggad sakey ed sikara. Agto met abuloyan iya.

Agagik ira, sikatayo ra et aliling tayo pumapastol. Amin ya walay naitdan ya responsibilidad ya panag-asikaso ed arum: saray ateng ed saray anak da; saray maestra ed saray babangatan da; saray managers ed saray empleyado da; saray manuoley ed saray constituents da; saray papari ed saray parokiano ra. Tan amin tayon walay panangaro tan panangasikso tayo ed saray kapara tayo: saray sanasawa, saray sana-agi, saray sankaka-abay. Pumapastol tayo na balang sinansakey!

Sirin, komon oliran tayo so inkamaung ya pumapastol nen Jesus. Unaan, agtayo abuloyan ya walay nabalang ed sikatayo. Asikasoen iray walad poder tayo - a singa saray anak, babangatan, empleyado, kakaaro, kakaabay: Iter yod sikara so panangaro, panaon tan panagasikaso. Ipaneng-neng ed sikara so oliran ya panagbilay: katwaan, inkakolid panagkimey, respeto ed karapa, responsable ed salita tan gawa.

Kumadwa, no wala ra bilang so nababalang, agtayo ra paulyan. Say mabetbet ya nagagawa lanti et no walay makapkapoy ya nagagawa na sakey, imbes na tulongan, sikato so labiren ton iyarawian! Agtayo komon ibaga ya ginawa tayo lan amin so nepeg ya gagawaen. Andi. Anggad walay bilay na sakey ya toon abalang, wala ni ya siansia so nagawaan tayo. Panon irayan makapawil no anggapo so mangibaga tan mangipaneng-neng ed sikaray dalan?

Kumatlo, sarayan nababalang komon et ag ira onaarawi lapud sikatayo! Lapud say agtayo pansumpal odino lapud say agtayo panasikaso, panpaulyan ed saray responsibilidad tayo! Ag komon ya nagawa. Laut la ed saray naitdan na pakauley ed arum. Sakey ya pan-alwar: komon anggapo so nabalang ed saray walad poder tayo lapud say kaugsan, inka-siblet, inkapasnok, inka-ngiras, inka-tila tayo. Ag abuloyan na Dios komon! Balet, no wala ra yan agawa, walad sikatayo so manpatauli, tan manpasimbalo. Onkerew na panamedona. Onya labat pian saraya et ompawil. Onasingger lamet.

Ontan la sirin, ya kerewen ko so pikakasi yo para siak tan amin iran papari. Sikami ya naitdan na responsibilidad. Diad kakulangan mi say Dios la so manpano iraya. Tan diad inkakapoy mi, say Dios tan sikayo komon so mangiter na biskeg ed sikami. Say oliran mi tan sikatayo et si Jesus ya Maung a Pastol.

Ontan la komon